2026 жылғы 29 маусым күні «Құқық бұзушылық пен зорлық-зомбылықтың, суицидтік деректердің алдын алу және болдырмау, лудомания, бопсалау бойынша профилактикалық іс-шаралар ұйымдастыру және өткізу» жобасы аясында жастар арасында ақпараттық-түсіндіру кездесуі өткізілді.
Аталған іс-шараны «Жамбыл облысы жастар ұйымдарының Қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігі ұйымдастырды. Кездесуге спикер ретінде дінтанушы Құттыбаев Дәурен қатысып, жастарға қоғамдағы өзекті мәселелер бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді.
Іс-шараның негізгі мақсаты – жастар арасында құқық бұзушылықтың, зорлық-зомбылықтың, суицидтік мінез-құлықтың, лудоманияның және бопсалаудың алдын алу, жас буынның құқықтық және діни сауаттылығын арттыру, қоғамдағы қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру, сондай-ақ жастардың рухани-адамгершілік құндылықтарын нығайту.
Кездесу барысында қазіргі қоғамда жастар арасында кездесетін өзекті мәселелерге ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, құқық бұзушылықтың алдын алу, жастардың заң алдындағы жауапкершілігі, жеке қауіпсіздік, отбасылық және қоғамдық қарым-қатынастардағы әдеп нормаларын сақтау, сондай-ақ теріс әрекеттердің адам өміріне және қоғамға тигізетін кері әсерлері кеңінен талқыланды.
Спикер Құттыбаев Дәурен өз сөзінде жастардың құқықтық сауаттылығы мен рухани тәрбиесінің маңыздылығына тоқталды. Қоғамда тұрақтылық пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін әрбір азаматтың заң талаптарын білуі, өз құқықтары мен міндеттерін түсінуі және айналасындағы адамдардың құқықтарын құрметтеуі қажеттігі айтылды. Сонымен қатар жастарды жауапкершілікке, адамгершілікке, өзара сыйластыққа және қоғам алдындағы азаматтық ұстанымын қалыптастыруға шақырды.
Іс-шара аясында діни сауаттылық мәселесіне де ерекше көңіл бөлінді. Дінтанушы жастарға дәстүрлі рухани құндылықтарды сақтау, діни ақпараттарды дұрыс қабылдау, күмәнді ақпарат көздеріне сын көзбен қарау және діни мәселелер бойынша сенімді ақпараттарға жүгіну қажеттігін түсіндірді. Жастардың дүниетанымын қалыптастыруда білімнің, тәрбиенің және сыни ойлау қабілетінің маңыздылығы атап өтілді. Сондай-ақ қоғамдағы татулық пен келісімді сақтау, өзге адамдардың көзқарастары мен сенімдеріне құрметпен қарау мәселелері қозғалды.
Кездесудің маңызды бағыттарының бірі – зорлық-зомбылықтың алдын алу және жастар арасында қауіпсіз қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру болды. Қатысушыларға зорлық-зомбылықтың физикалық, психологиялық және басқа да түрлері, оның адам психологиясына, әлеуметтік өміріне және тұлғалық дамуына тигізетін кері әсерлері туралы түсіндірілді. Қандай да бір қысымға, қорқытуға немесе зорлық-зомбылыққа тап болған жағдайда мәселені жасырмай, сенімді ересектерге, тиісті мамандарға немесе құқық қорғау органдарына жүгінудің маңыздылығы айтылды.
Сонымен қатар бопсалау мәселесі кеңінен қарастырылды. Қазіргі таңда жастар арасында кездесуі мүмкін бопсалау әрекеттерінің алдын алу, жеке ақпараттарды қорғау, әлеуметтік желілерде қауіпсіздік ережелерін сақтау және күмәнді байланыстардан сақтану қажеттігі түсіндірілді. Әсіресе интернет кеңістігінде жеке мәліметтерді, фотосуреттерді және басқа да құпия ақпараттарды жариялауда мұқият болу керектігі ескертілді. Бопсалау немесе қысым көрсету жағдайларына тап болған кезде өз бетінше шешім қабылдаудан гөрі, тиісті органдардан көмек сұрау қажеттігі атап өтілді.
Кездесу барысында лудоманияның, яғни құмар ойындарға тәуелділіктің алдын алу мәселесі де қозғалды. Спикер құмар ойындардың адамның психологиялық жағдайына, қаржылық тұрақтылығына, отбасылық және әлеуметтік қарым-қатынастарына кері әсер ететінін түсіндірді. Жастарға бос уақытты тиімді ұйымдастыру, спортпен шұғылдану, шығармашылық бағыттарға қызығушылық таныту және пайдалы дағдыларды дамыту арқылы зиянды әдеттерден аулақ болудың маңыздылығы айтылды.
Лудоманияның алдын алу бағытында жастардың қаржылық сауаттылығын арттыру, ақшаны дұрыс басқару, жеңіл табысқа деген қызығушылықтан сақтану және тәуекелді әрекеттердің салдарын алдын ала бағалау қажеттігі түсіндірілді. Құмар ойындарға тәуелділік адамның жеке өміріне ғана емес, оның жақындарына және жалпы қоғамға да кері ықпал ететіндігі атап көрсетілді.
Суицидтік мінез-құлықтың алдын алу мәселесі де назардан тыс қалмады. Кездесу барысында адамның эмоционалдық жағдайына бейжай қарамау, қиындыққа тап болған жастарға қолдау көрсету, олардың мәселелерін тыңдау және қажетті жағдайда мамандардың көмегіне жүгіну қажеттігі айтылды. Жастар арасында өзара түсіністік пен сенімді қарым-қатынас қалыптастырудың маңыздылығы түсіндірілді.
Кездесу ашық форматта өтіп, қатысушыларға өздерін қызықтырған сұрақтарын қоюға және пікір алмасуға мүмкіндік берілді. Спикер жастардың сұрақтарына жауап беріп, күнделікті өмірде кездесуі мүмкін түрлі жағдайларға қатысты түсініктемелер ұсынды. Өзара пікір алмасу барысында құқықтық сауаттылықты арттырудың, рухани тәрбиені нығайтудың және профилактикалық жұмыстарды жүйелі түрде жүргізудің маңыздылығы айқындалды.
Іс-шараның қорытындысында жастарға қоғамдағы қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету әрбір азаматтың жауапкершілігі екендігі түсіндірілді. Құқық бұзушылықтың, зорлық-зомбылықтың, лудоманияның, бопсалаудың және өзге де теріс әрекеттердің алдын алу үшін жастардың саналы таңдауы, белсенді азаматтық ұстанымы және құқықтық сауаттылығы маңызды рөл атқаратыны атап өтілді.
Аталған ақпараттық-түсіндіру кездесуі жастардың құқықтық және діни сауаттылығын арттыруға, олардың бойында жауапкершілік пен адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға, сондай-ақ қоғамдағы қауіпсіздік мәдениетін нығайтуға бағытталды.
Іс-шара нәтижесінде қатысушыларға құқық бұзушылық пен зорлық-зомбылықтың алдын алу, лудомания мен бопсалаудың кері әсерлері, психологиялық саулықты сақтау және өз құқықтарын қорғау мәселелері бойынша ақпарат берілді. Кездесу жастар арасында профилактикалық жұмыстарды күшейтуге, олардың қоғамдық өмірге белсенді араласуына және қауіпсіз орта қалыптастыруға ықпал етті.
