“Birgemiz: Asyl mura” жобасы – ұлттық тарихи-мәдени мұраны насихаттауға, сондай-ақ қоғамның әртүрлі топтарын, соның ішінде ерекше қажеттілігі бар жандарды мәдени құндылықтармен таныстыруға бағытталған маңызды бастама. Жоба аясында тарихи ескерткіштерді дәріптеу арқылы жастардың отансүйгіштік сезімін арттыру және инклюзивті қоғам қалыптастыру көзделеді.
Осы жоба шеңберінде 2026 жылдың сәуір айында көзі көрмейтін зағип жандарға арналған ерекше экскурсия ұйымдастырылды. Іс-шара барысында қатысушылар Айша бибі кесенесі, Қарахан кесенесі және Тектұрмас тарихи орындарына барып, олардың тарихы мен маңызы туралы кеңінен ақпарат алды.
Экскурсияны «Ақ Сұңқар» жастар қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры әрі жоба жетекшісі Әбдиев Еркін жүргізді. Ол қатысушыларға кесенелердің архитектуралық ерекшеліктерін, салыну тарихын және қазақ халқының мәдени мұрасындағы орнын ерекше тәсілмен, түсінікті әрі әсерлі түрде жеткізді.
Шараның негізгі мақсаты – көзі көрмейтін жандарға тарихи-мәдени ескерткіштерді қолжетімді етіп таныстыру, олардың қоғам өміріне белсенді араласуына жағдай жасау, сондай-ақ ұлттық мұраға деген қызығушылықты арттыру. Сонымен қатар, бұл экскурсия инклюзивті туризмді дамытуға және жастардың әлеуметтік жауапкершілігін нығайтуға өз үлесін қосты.
Аталған шара қатысушыларға ерекше әсер сыйлап, тарихи орындар туралы жаңа білім алуға мүмкіндік береді. “Birgemiz: Asyl mura” жобасы алдағы уақытта да осындай игі бастамаларды жалғастыруды жоспарлап отыр.
Бұл бағыттағы іс-шаралар ұлттық құндылықтарды дәріптеумен қатар, қоғамдағы өзара түсіністік пен қолдауды күшейтуге ықпал етеді. Осындай бастамалар арқылы тарихи мұраны тек танып-білу ғана емес, оны әр азамат үшін қолжетімді ету мәдениет қалыптасады.
Көзі көрмейтін зағип жандар үшін тарихи орындар туралы ақпарат көбіне тек ауызша сипаттаумен ғана шектеліп келеді. Олар Айша бибі кесенесі мен Қарахан кесенесі туралы талай рет естігенімен, бұл сәулет туындыларын көзбен көру мүмкіндігі болмағандықтан, олардың шынайы бейнесін толық елестету қиынға соғады.
Ал осы экскурсия барысында қатысушылар үшін ерекше мүмкіндік туды — олар тарихи ескерткіштерді тек тыңдап қана қоймай, қолмен ұстап, сезіну арқылы таныды. Кесенелердің қабырғаларындағы өрнектерді саусақпен сипап көру, кірпіштің құрылымын сезіну — бұл олар үшін мүлде жаңа тәжірибе болды. Әсіресе, Айша бибі кесенесінің нәзік ою-өрнектері мен ерекше қаптамалары зағип жандардың үлкен қызығушылығын тудырды.
Қатысушылардың айтуынша, бұрын бірнеше рет естіген тарихи мәліметтер дәл осы сәтте ғана «тіріліп», нақты бейнеге айналғандай әсер қалдырды. Олар архитектуралық пішіндерді қолмен сезіну арқылы кеңістікті, көлемді және құрылымды жақсырақ түсіне алды. Бұл тәжірибе олардың тарихи сана-сезімін жаңа деңгейге көтерді деуге болады.
Экскурсия барысында ерекше тәсілдер де қолданылды. Жоба жетекшісі әрбір элементті қарапайым әрі түсінікті тілмен сипаттап, салыстырулар арқылы жеткізді. Мысалы, күмбездің пішіні, қабырғалардың биіктігі немесе өрнектердің орналасуы күнделікті өмірдегі таныс заттармен салыстырылып түсіндірілді. Бұл әдіс ақпаратты қабылдауды жеңілдетіп, қатысушылардың қызығушылығын арттырды.
Сонымен қатар, мұндай экскурсиялар тек ақпарат берумен шектелмей, эмоционалдық байланыс орнатуға да ықпал етеді. Қатысушылар тарихи орынмен «жақын танысып», оны өз тәжірибесі арқылы сезінгенде, ұлттық мұраға деген құрметі мен қызығушылығы арта түседі. Бұл — инклюзивті қоғам құру жолындағы маңызды қадамдардың бірі.
Аталған бастама көзі көрмейтін зағип жандардың қоғамнан оқшауланбауына, керісінше, мәдени өмірге белсенді қатысуына мүмкіндік береді. Олар өздерін қоғамның толыққанды мүшесі ретінде сезініп, жаңа әсер мен білім алады. Мұндай шаралар әлеуметтік теңдікті нығайтып қана қоймай, қоғамдағы әрбір азаматтың мәдени құндылықтарға тең қолжетімділігін қамтамасыз етеді.
Жоба аясында алдағы уақытта да осындай тәжірибелік экскурсияларды көбейту, арнайы тактильді макеттер әзірлеу, дыбыстық гидтер енгізу жоспарланып отыр. Бұл өз кезегінде инклюзивті туризмнің дамуына тың серпін береді.
Қорытындылай келе, “Birgemiz: Asyl mura” жобасы — тек тарихи мұраны насихаттап қана қоймай, оны әр адамға, оның ішінде ерекше қажеттілігі бар жандарға қолжетімді етуді мақсат еткен маңызды әлеуметтік жоба. Осындай бастамалар арқылы біз өткенімізді құрметтеп қана қоймай, болашағымызды да мейірімді, тең әрі біртұтас қоғам ретінде қалыптастыра аламыз.
